Yargıdan Emsal Karar: Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği Talebi Şekli Gerekçelerle Reddedilemez

Mil Maarif-Sen tarafından üyemiz adına yürütülen hukuk mücadelesinde önemli bir kazanım daha elde edildi. İzmir 6. İdare Mahkemesi, üyemizin babasının sağlık durumu nedeniyle yaptığı yer değişikliği başvurusunun reddedilmesine ilişkin idari işlemin yürütmesini durdurdu.

Mahkeme, sağlık kurulu raporunun yalnızca “Karar” hanesinde yer alan ifadeye bakılarak değerlendirme yapılamayacağını; raporda yer alan teşhislerin, hastanın sağlık durumunun, başkasının yardımına ihtiyaç duyup duymadığının ve tıbbi tespitlerin bir bütün hâlinde incelenmesi gerektiğini ortaya koydu.

Üyemizin sağlık mazereti başvurusu reddedildi

İzmir’in Çiğli ilçesinde öğretmen olarak görev yapan üyemiz, babasının sağlık durumu nedeniyle İzmir’in Buca ilçesine atanmak amacıyla sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği başvurusunda bulundu.

Başvuruya dayanak teşkil eden sağlık kurulu raporunda, üyemizin babasının sağlık sorunlarına ilişkin tıbbi bulgulara ve hastanın günlük yaşamını sürdürürken başka bir kişinin yardımına ihtiyaç duyduğuna ilişkin değerlendirmelere yer verildi.

Buna karşın idare, sağlık kurulu raporunun “Karar” hanesinde “Durum bildirir sağlık raporudur” ibaresinin bulunduğu gerekçesiyle başvuruyu reddetti. İdarenin bu yaklaşımı, raporun tıbbi içeriğinin değerlendirilmesi yerine yalnızca belirli bir ibare üzerinden şekli inceleme yapılmasına dayanıyordu.

Milli Eğitim Bakanlığının 2026 yılı yarıyıl tatili mazerete bağlı yer değiştirme duyurusunda, sağlık kurulu raporlarının “Karar” hanesinde “Durum bildirir sağlık raporudur” ibaresi bulunan raporların kabul edilmeyeceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmişti.

Sağlık raporunun içeriği göz ardı edildi

Üyemizin başvurusunun reddedilmesinin ardından, söz konusu işlemin iptali ve yürütmesinin durdurulması talebiyle dava açıldı.

Dava dilekçesinde; sağlık kurulu raporunda yer alan tıbbi tespitlerin, hastalığın niteliğinin ve hastanın bakım ihtiyacının değerlendirilmediği, başvurunun yalnızca rapordaki şekli bir ifadeye dayanılarak reddedildiği belirtildi.

İdarenin savunmasında ise Bakanlığın duyurusunda yer alan hükümlere dayanıldığı ve “Durum bildirir sağlık raporudur” ibaresini taşıyan raporların başvuruda kullanılamayacağı ileri sürüldü.

Ancak sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği bakımından uygulanması gereken mevzuatta, memurun kendisinin, eşinin, annesinin, babasının, bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının veya belirli şartları taşıyan kardeşinin hastalığının görev yerinde tedavisinin mümkün olmadığının ya da mevcut görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi öngörülmektedir.

Dolayısıyla değerlendirmede yalnızca raporun adı veya “Karar” hanesindeki ifade değil; raporda yer alan hastalıklar, tıbbi bulgular, bakım gereksinimi ve sağlık mazeretinin karşılanıp karşılanmadığı esas alınmalıdır.

Mahkeme: Rapor bir bütün hâlinde incelenmelidir

İzmir 6. İdare Mahkemesi, dava dosyasında yaptığı incelemede üyemizin sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği başvurusunun, raporun “Karar” hanesinde bulunan ifade gerekçe gösterilerek reddedildiğini tespit etti.

Mahkeme, sağlık kurulu raporunun yalnızca “Karar” hanesinde yer alan ibare üzerinden değerlendirilmesini hukuken yeterli görmedi. Raporda yer alan tıbbi teşhislerin, hastanın sağlık durumunun ve başkasının yardımına ihtiyaç duyduğuna ilişkin tespitlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Bu kapsamda Mahkeme, raporun içeriği incelenmeden ve sağlık mazeretinin somut koşulları değerlendirilmeden yalnızca şekli bir ifadeye dayanılarak başvurunun reddedilmesini hukuka uygun bulmadı.

Kararda, dava konusu işlemin uygulanmaya devam etmesi hâlinde üyemiz yönünden telafisi güç veya imkânsız zararların ortaya çıkabileceği değerlendirilerek işlemin yürütmesinin durdurulmasına hükmedildi.

Şekli yorumlarla hak kaybı oluşturulamaz

Karar, idarenin kamu görevlilerinin sağlık mazeretine ilişkin başvurularını değerlendirirken yalnızca belge üzerindeki belirli bir ifadeye dayanamayacağını ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır.

Sağlık kurulu raporları, yalnızca raporun başlığı veya “Karar” hanesindeki kısa bir ibareden ibaret değildir. Raporda yer alan; teşhisler, hastalığın ağırlığı, tedavi koşulları, hastanın günlük yaşamını tek başına sürdürüp sürdüremediği, bakım ve yardıma duyduğu ihtiyaç, memurun bulunduğu yerde mazeretin karşılanıp karşılanamayacağı gibi unsurların tamamı birlikte değerlendirilmelidir.

İdarenin, raporun esasını ve tıbbi içeriğini göz ardı ederek yalnızca şekli bir ifadeye dayanması; hakkaniyet, ölçülülük, hukuki güvenlik ve idarenin bütüncül inceleme yükümlülüğüyle bağdaşmamaktadır.

İdarenin takdir yetkisi sınırsız değildir

İdareye tanınan değerlendirme ve takdir yetkisi, işlemlerin keyfî biçimde tesis edilebileceği anlamına gelmemektedir. İdari işlemlerin; kanuna ve mevzuata uygun, somut bilgi ve belgelere dayalı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle uyumlu, ölçülü, gerekçeli olması gerekmektedir.

Başvurunun sonucunu doğrudan etkileyen sağlık kurulu raporunun yalnızca tek bir ibaresine odaklanılması, rapordaki diğer tıbbi bulguların yok sayılması sonucunu doğurmaktadır. İzmir 6. İdare Mahkemesinin kararı, idari makamların değerlendirme yaparken belgelerin gerçek içeriğini ve başvurucunun somut durumunu esas alması gerektiğini bir kez daha göstermiştir.

Benzer durumda bulunan eğitim çalışanları açısından önemli

Mahkemenin verdiği yürütmeyi durdurma kararı, yalnızca üyemizin bireysel mağduriyetinin giderilmesi bakımından değil, benzer gerekçelerle sağlık mazereti başvuruları reddedilen eğitim çalışanları açısından da önemlidir.

Her dava kendi somut koşulları içerisinde değerlendirilmekle birlikte karar; sağlık kurulu raporlarının yalnızca şekli ifadeler üzerinden değil, tıbbi içeriği ve ortaya koyduğu sağlık durumu dikkate alınarak incelenmesi gerektiğini göstermektedir.

Bu yönüyle kararın, sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği işlemlerinde idarenin daha dikkatli, kapsamlı ve hakkaniyetli değerlendirme yapmasına katkı sağlaması beklenmektedir.

Mil Maarif-Sen olarak üyelerimizin yanındayız

Mil Maarif-Sen olarak eğitim çalışanlarının çalışma hayatından kaynaklanan haklarını korumayı, hukuka aykırı idari işlemler karşısında üyelerimize gerekli hukuki desteği sunmayı ve hak kayıplarına karşı mücadele etmeyi temel sorumluluklarımızdan biri olarak görüyoruz.

Üyelerimizin sağlık, aile birliği, yer değişikliği, atama, görevlendirme, disiplin ve özlük haklarına ilişkin işlemlerinde hukukun üstünlüğünü savunmaya devam edeceğiz.

İdarenin şekli yorumlarıyla eğitim çalışanlarının sağlık mazeretleri görmezden gelinemez. İnsan hayatını ve aile sorumluluklarını doğrudan etkileyen başvurular, yalnızca belge üzerindeki bir ifadeye indirgenemez.

Şekil, hakkın önüne geçirilemez.
Takdir yetkisi keyfî kullanılamaz.
Şekli yorumlarla hak kaybı oluşturulamaz.

Dava Bilgileri

Mahkeme: İzmir 6. İdare Mahkemesi
Esas No: 2026/394
Karar: Yürütmenin durdurulması

Mil Maarif-Sen